بازار قیصریه اصفهان

18885
1386-05-02

بازار قيصريه اصفهان نگيني است در ميدان نقش جهان

قديمى‌‌ترين توصيفى که از بازار اصفهان به جا مانده است، شرحى است از قرن چهارم هجرى قمرى (دوران ديالمه)، در کتاب «رسالهٔ محاسن اصفهان» تحت عنوان «بازار جورين» که مى‌‌گويد:   
 «بازارى بود بر دروازهٔ خور (خورشيد) که يکى از چهار دروازهٔ‌ مشهور اصفهان در آن زمان بوده و در فصل نوروز عامهٔ ‌مردم اصفهان با انواع خوردنى‌ها و آشاميدنى‌ها و آلات و ادوات موسيقى يکى دو ماه را در آن محل به تفريح و عيش و عشرت مى‌‌‌‌گذراندند و بالطبع براى احتياج اين جمعيت از اغذيه، البسه و غيره بازارهايى برپا مى‌کردند و طوافان و بازاريان انواع نعمت‌ها را در آنجا گرد مى‌آورند.»   
 در همين کتاب کالاهايى که در بازار اصفهان عرضه مى‌شد، به اين شرح آمده است: ظرائف بغداد، خزهاى کوفى، ديباى روم، شرب مصر، جواهر بحرين، آبنوس عمان، عاج هندوستان، گليم‌هاى آذربايجان و گيلان، فرش‌هاى اَرمَن و ...   
 در قرن هشتم هجرى قمرى، «از بازار مظفريه با شش دروازه و چهارصد باب دکان و حجره که با آجر و گچ بنا شده و در داخل آن چهار کاروان‌سراى بزرگ مجهز به اتاق‌هايى براى سکونت مسافرين و اهل معاملات، با اصطبل، فضاى باز، دو مسجد و يک سقايه» نام برده شده است.   
 ناصرخسرو در سال ۴۴۴ هجرى قمرى، از عظمت بازار اصفهان در آن دوران ياد کرده است.   
 بازارهاى کنونى اصفهان که شاخه‌هايى از بازار بزرگ سراسرى آن است، در دورهٔ صفوى هم‌زمان با بناهاى ميدان بزرگ و مجموعهٔ‌‌ آثار اطراف آن پديد آمده و توسعه يافتند.   
 شواليه ژان شاردن فرانسوى «از بازار قيصريه و بازار بزرگ اصفهان با سردر عالى و تزئينات آجرهاى چينى (کاشى‌‌کاري) و سکوهاى وسيع (از) سنگ يشم و سماق که (بر آن‌ها) جواهرفروشان و زرگران انواع و اقسام زيورآلات و جواهر‌آلات و سکه‌هاى کمياب را به فروش مى‌رساندند»، ‌ ياد کرده است. در بالاى سردرِ قيصريه، تصويرى است که شاه‌عباس را در جنگ با ازبکان، يا در شکارگاه نشان مى‌دهد و هم‌چنين تصاويرى از مردان و زنان اروپايى نيز ديده مى‌شود. ساعت و ناقوس بزرگى هم بالاى سردر بازار نصب شده که در جنگ شاه‌عباس با پرتغالى‌ها در هرمز به دست ايرانيان افتاد و به اصفهان انتقال داده شد.   
 بر سردرِ قيصريه، هم‌اکنون دو پشت‌بغل کاشى‌کارى صحيح و سالم وجود دارد که به شيوهٔ مينياتورهاى دوران صفوى، يک نفر تيرانداز را با سر انسان و تنهٔ شير و دم‌اژدها نشان مى‌دهد. اين مجموعه، نمايش برج قوس است که مورخين مشرق زمين، زمان احداث شهر اصفهان را در اين برج باور داشته‌‌اند.   
 شاردن مى‌‌نويسد : «از سردر قيصريه وارد مجلل‌ترين و بزرگ‌ترين بازارهاى اصفهان مى‌شويم که محل فروش پارچه‌هاى گرانبهاست و گنبد منقش بزرگى در وسط آن قرار دارد. در طرف راست اين گنبد، ضرابخانه و در طرف ديگر آن «کاروان‌سراى لَله‌بيک» بنا شده است.» «شاردن» از کاروان‌سراى «مولتانيان» در اين بازار نام مى‌برد که عده‌اى از مولتانيان هند در آن به تجارت و دادوستد اشتغال داشته‌اند. او به بازار صحافان، صندوق‌سازان، سرّاجان و کاروان‌سراى برنج‌فروشان، بازار لبّافان، آهنگران، کاروان‌سراى گلپايگانى‌ها و کاروان‌سراى حلاّجان، بازار کفاشان و ساغرى‌سازان، بازار عطاران، قنادان، داروفروشان و فروشندگان زيورآلات و پارچه‌هاى کهنهٔ قيمتى و بازار مسگران، راسته‌هاى ترکش‌دوزها و زين‌سازان و چپق‌سازان و تير و کمان‌فروشان، هم‌چنين به زيباترين و بزرگ‌‌ترين قهوه‌خانهٔ اصفهان در مدخل بازار قيصريه اشاره کرده است؛ با تالارهاى بزرگ و نيمکت‌هايى که به راحتى مى‌توان روى آن‌ها نشست.   
 امتداد بازار بزرگ اصفهان به مسجد جامع و سپس به «بازار عربان» منتهى مى‌شود. اين بازار را به مناسبت مجاورت با گنبد نظام‌الملک و مسجد جامع، «بازار نظاميه» يا «نظام‌الملکي» نيز گفته‌اند و تا نيم قرن پيش رشته‌هاى طولانى و متعددى، اين بازار را به بازارهاى دروازهٔ طوقچى و بازار غاز و ميدان وصل مى‌کرده است. از انشعابات ديگر آن، بازار ريسمان و مدرسهٔ کاسه‌گران است.   
مجموعهٔ آثار تاريخى ديگرى مانند مدرسهٔ ملاعبداللّه (مولانا عبداللّه شوشتري)، ساروتقى، مسجد جارچى‌باشى، مدرسهٔ صدر، مدرسهٔ نيماورد؛ و کاروان‌سراهايى از عهد صفويه و قاجاريه مانند کاروان‌سراى مخلص، گلشن و تيمچهٔ ملک و بسيارى کاروان‌سراها و تيمچه‌هاى ديگر؛ و حمام‌هايى از عصر صفويه، بر اهميت تاريخى مجموعهٔ معمارى بازار بزرگ اصفهان که از سردرِ قيصريه تا سردرِ مسجد اصفهان امتداد دارد، افزوده است.  
 

همچنين مطالعه كنيد :

استاد کلارا آبکار

استاد کلارا آبکار ، این بانوی عاشق و دل باخته هنر ایران...

استاد محمود فرشچیان

بدون تردید استاد محمود فرشچیان یکی از پدیده های هنر نگا...

منارجنبان

یکی از آثار تاریخی مشهور اصفهان ، منارجنبان است . این بن...

جندق شهری در کویر

جندق یکی از شهرهای زیبای استان اصفهان است . ...

هنر فيروزه كوبي اصفهان

فيروز کوبی يکی از معدود رشته های صنايع دستی است که سابق�...

خاتم سازي اصفهان

خاتم سازي هنر آراستن سطح اشياء با مثلثهای کوچکی است که �...

قلمكاري اصفهان

قلمکارسازی يکی از صنايع دستی پر سابقه ای است که قرنها د�...

مسجد جامع اصفهان

مسجد جامع اصفهان...

کاخ چهلستون

باغ چهل ستون که بالغ بر ۰۰۰‚۶۷ مترمربع مساحت دارد، ‌ د...

آتشگاه اصفهان

شگاه اصفهان در ۸ کیلومتری غرب شهر اصفهان و تقریبا در می�...

کاخ عالی قاپو

این قصر كه نمونه منحصر به فردى از معمارى كاخهاى عهد صفو�...

کاخ هشت بهشت

عمارت تاريخى «هشت‏ بهشت» نمونه‏ اى از كاخهاى محل سكون�...

پل خواجو

این پل را پل شاهی و بابا رکن الدین و شیراز و حسن آباد هم �...

چهارباغ اصفهان

مقاله اي جالب درباره چهارباغ اصفهان ...

چهارباغ اصفهان

درباره چهاربارغ اصفهان ...

مدرسه چهارباغ

درسه چهارباغ كه به نام مدرسه مادرشاه نيز ناميده مى‏شود...

پل سی و سه پل (الله وردیخان)

اين پل كه در نوع خود شاهكارى بى‏نظير از آثار دوره س...

كاشان

كاشان يكي از مهمترين شهرهاي استان اصفهان است كه در ار...

جلال الدين تاج اصفهاني - استاد آواز

جلال‌الدین تاج اصفهانی از استادان برجسته آواز ايران ا�...

هنر گچبري در اصفهان

هنر گچبري اصفهان ...

هنر ميناكاري اصفهان

یکی از هنر هایی که روی فلز انجام می گیرد ، مینا کاری...

مروري بر شخصيت ادبي شيخ بهايي

شيخ بهايي آثار زيادي در اصفهان بجا گذاشت ...

هتل عباسي

هتل مهمانسرای عباسی با معماری زیبا با امکانات کامل یک ه...

مكانهاي ديدني دستگرد اصفهان

دستگرد شهري در 30 كيلومتري شهر اصفهان قرار دارد و مكانها...

هتل سفير اصفهان

هتل سفير در خیابان اصلی شهر واقع گردیده و میهمانان به...

هتل آسمان اصفهان

هتل 4 ستاره تاپ و تازه تاسیس آسمان با موقعیت بسیار عال...

هتل آپارتمان خاتون

بهترین هتل آپارتمان سه ستاره خاتون واقع در قلب اصفها�...

هتل سوئيت اصفهان

این هتل در سال 1351 تاسیس و در سال 1353 مورد بهره برداری ق�...

هتل كوثر اصفهان

ين هتل در مركز شهر باستاني اصفهان و به فاصله 100 متري ا�...

بازار زيباي كاشان

بازاركاشان يكي از زيباترين بازارهاي ايران است بعضي از �...

تصاوير جالب از سيرك ايران و ايتاليا

تصاوير برگزاري سيرك بسيار جالب ايران و ايتاليا كه در اص...

رستوران هتل عباسي

رستوران هتل معروف هتل عباسي از مكانهاي ديدني و جالب ا...

رستوران آراخوان اصفهان

رستوران آراخوان يكي از رستوران هاي با كيفيت اصفهان ميب�...