موتورهای جستجویی چون گوگل برای جمع آوری اطلاعات وب سایت های مختلف از نرم افزارهایی به نام عنکبوت (spider) استفاده می کنند. وظیفه ی این نرم افزارها این است که به هنگام ورود به یک وب سایت تمامی لینکهای موجود در آن را شناسایی کرده و به سمت آنها هدایت شوند. بدین ترتیب تمامی صفحات لینک داده شده، مرور شده و اطلاعات آنها در بانکهای اطلاعاتی گوگل ذخیره می گردد. این نرم افزارها به صورت دوره ای این وب سایت ها را مجددا بررسی می کنند و از آخرین تغییرات اعمال شده در آنها مطلع می گردند.
با استفاده از Google Sitemaps که یکی از جدیدترین امکانات موتور جستجوی گوگل است، ارتباط بین وب سایت و این موتور جستجو بسیار دقیقتر بوده و به عمل به روز رسانی اطلاعات در موتور جستجوی گوگل سرعت می بخشد.
این مقاله به معرفی این ابزار می پردازم و در مقالات آتی نحوه استفاده از آن را شرح خواهم داد.
عنکبوت های موتورهای جستجو به راحتی رد لینکهای صفحات پویا (dynamic) را نمی گیرند و این بدان معنی است که در صورتی که وب سایت شما شامل صفحاتی پویاست امکان ثبت نشدن بعضی از صفحات آن در موتورهای جستجو وجود دارد. در این هنگام است که Google Sitemaps به کمک شما می آید و کار معرفی چنین لینکهایی را انجام می دهد.
وجود چنین تکنیکی به هیچ عنوان به این معنی نیست که نحوه کار سنتی موتور جستجوگر گوگل از بین می رود. این تکنیک تنها روشی برای تسریع در عمل جمع آوری اطلاعات سایتها است و مجهز نبودن سایتها به این ابزار به عنوان ضعف وب سایت مذکور تلقی نمی شود.
برنامه Google Sitemaps به صورت مجانی عرضه شده است و باید به این نکته توجه نمود که استفاده از آن به هیچ عنوان در رتبه وب سایت شما در نتایج گوگل تاثیری نخواهد داشت. این برنامه در راستای اهداف شرکت گوگل طراحی شده است و امید آن می رود که با استفاده از آن نتایج سودمندی به هنگام جستجوی وب مشاهده گردد.
لازم به ذکر است Google Sitemaps هنوز به عنوان ابزار رسمی معرفی نگردیده و تنها نسخه بتای آن معرفی شده است.
نحوه استفاده از Google Sitemaps
برای استفاده از این ابزار، طی مراحل زیر الزامیست:
1. ساخت sitemap معتبر
2. اضافه کردن sitemap مذکور به حساب کاربری خود در Google Sitemaps
3. به روز نمودن فایل sitemap خود به هنگام تغییر در سایت خود

استفاده از Google Sitemaps برای همه وب سایتها امکان پذیر است. لذا چه سایت شما در برگیرنده یک صفحه است و چه شامل میلیونها صفحه پویاست این روش برای معرفی وب سایتتان به موتورهای جستجو توصیه می گردد.
ساخت sitemap
جهت ساخت sitemap سایت خود چندین راه وجود دارد. در زیر به بعضی از این راه ها اشاره شده است:
1. در صورتی که لیست صفحات موجود در وب سایت خود را در فایل متنی خاصی ذخیره کرده اید، می توانید از نرم افزار Google Sitemap Generator برای sitemap سایت استفاده نمایید.
2. در صورتی که امکان استفاده از نرم افزار Google Sitemap Generator را ندارید (برای مثال اگر زبان Python بر سرور شما نصب نمی باشد)، می توانید از نرم افزارهای جانبی دیگر استفاده نمایید.
3. همچنین امکان آماده سازی sitemap به صورت دستی و بر اساس پروتکل sitemap نیز وجود دارد.
برای مشاهده sitemap نمونه شرکت گوگل به اینجا مراجعه نمایید : http://www.google.com/sitemap.xml
قالبهای متفاوت sitemap قابل شناسایی برای گوگل
گوگل امکان شناسایی Sitemap های مختلفی را دارد ولی از بین انواع معرفی شده آن بهترین گزینه استفاده از sitemapهایی است که از پروتکل Sitemap استفاده می کنند. دلیل این پیشنهاد آن است که اولا با استفاده از این پروتکل علاوه بر آدرس صفحات سایت، اطلاعات مربوط به هر یک از این صفحات نیز قابل ثبت می باشند. ثانیا در صورت استفاده از پروتکل Sitemap ، دیگر موتورهای جستجو نیز امکان استفاده از Sitemap طراحی شده را خواهند داشت.
پروتکل Sitemap :
این قالب یک پروژه متن باز (Open Source) است که توسط شرکت گوگل و با استفاده از زبان xml طراحی شده است و همانطور که پیش از این نیز اشاره شد فایلهای Sitemapی که از این پروتکل استفاده نمایند علاوه بر نگهداری آدرس صفحات سایت امکان ذخیره سازی اطلاعات مربوط به هر صفحه را نیز دارا خواهند بود.
OAI-PMH (Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting)
این قالب، تنها برای سایت هایی توصیه می گردد که هم اکنون از این پروتکل استفاده می کنند.
Syndication feed
گوگل قابلیت استفاده از RSS 2.0 و Atom 0.3 feeds را نیز دارا می باشد. تنها در صورتی که هم اکنون از وجود چنین فید هایی در سایت خود بهره می برید، از این روش استفاده نمایید. لازم به ذکر است که فیدها ممکن است تنها اطلاعات آخرین صفحات اضافه شده به سایت را ذخیره نمایند.
فایل متنی
در این قالب از یک فایل متنی (Text File) که در هر سطر آن آدرس یک صفحه ذکر شده است استفاده می شود. در این روش تنها آدرس صفحات ذخیره می شوند و بر خلاف پروتکل Sitemap امکان افزوردن اطلاعات اضافی را ندارد.
پس از ساخت فایل Sitemap سایت خود می بایست آن را در بخش کاربری خود در سایت گوگل ثبت نمایید.
محل قرارگیری فایل Sitemap
پس از ساخت فایل sitemap می بایست آن را در وب سایت خود قرار دهید. نرم افزارهای جستجوگر گوگل تنها قادر به مرور صفحاتی از صفحات معرفی شده در sitemap هستند که در سطح زیرین پوشه قرارگیری فایل sitemap قرار گرفته اند. بدین معنی که اگر فایل sitemap شما در پوشه فرضی www.sitename.com/foo/ قرار داشته باشد، نرم افزارهای مذکور تنها قادر به مرور صفحات موجود در پوشه foo و پوشه های زیرین آن هستند و در صورتی که در فایل sitemap شما آدرس صفحاتی موجود در دیگر پوشه های ریشه ثبت شده باشد، نرم افزارهای جستجوگر به سراغ آن صفحات نخواهند رفت. لذا بهترین مکان برای قرارگیری فایل sitemap ریشه سایت است (در اینجا www.sitename.com) بدین ترتیب تمامی صفحات معرفی شده در sitemap توسط نرم افزارهای جستجوگر مرور خواهند شد.
محتویات فایل Sitemap
به هنگام ساخت فایل sitemap به نکات زیر دقت کنید:
• فایل sitemap امکان ذخیره سازی آدرس صفحات مختلف و یا آدرس sitemapهای دیگر را دارد.
• در صورتی که فایل sitemap شامل آدرس sitemapهای دیگر است می بایست از روش خاصی برای معرفی آنها استفاده نمود و تعداد این sitemapها نباید از 1000 آدرس تجاوز کند. (روش معرفی sitemapها در مقالات آتی شرح داده خواهد شد.)
• فایل sitemap نباید بیشتر از 50000 آدرس را در خود ذخیره کند. علاوه بر آن حجم این فایل در حالت معمولی (فشرده نشده) نباید از 10 مگابایت بیشتر شود. در صورت نیاز به فایل بزرگتر ، به جای استفاده از یک فایل از وجود چند فایل sitemap بهره ببرید.
• تمامی آدرس های معرفی شده در فایل sitemap می بایست از قاعده یکسانی برای آدرس دهی استفاده کنند. به عنوان مثال اگر آدرس یک صفحه را با http://www.sitename.com آغاز نموده اید نباید آدرس صفحه دیگر را با http://sitename.com آغاز نمایید. به همین ترتیب برای آدرس دهی تمامی صفحات معرفی شده در sitemap باید از یکی از روش های فوق استفاده گردد.
• به هنگام معرفی صفحات سایت، آدرس آن را به طور کامل، به همراه پروتکل (برای مثال //:http) و ممیزهای الزامی دیگر مشخص نمایید.
• در آدرس دهی از شماره جلسه (Session ID) استفاده نکنید.
• در آدرس دهی صفحات تنها مجاز به استفاده از کاراکترهای اسکی خاصی هستید و استفاده از کد برخی از کنترلها و کاراکترهای خاص غیر مجاز می باشد. در صورت معتبر نبودن فایل sitemap ساخته شده، به هنگام معرفی آن به گوگل با پیغام خطای مربوط به آن روبرو خواهید شد.